Athene en Sparta

Een hoorcollege over de permanente rivaliteit tussen Athene en Sparta

Door: Meijer, Fik
Luisterduur: 7 uur en 38 minuten
Levertijd: Direct te downloaden of te beluisteren in de Home Academy Club
Datum uitgave: 2017
ISBN: 9789491224256


Samenvatting

Athene is in de vijfde eeuw voor Christus een centrum van cultuur en wetenschap. Sparta is een militaristisch bolwerk. In deze vijf colleges hoort u hoe deze twee machtige stadstaten elkaar eeuwenlang beconcurreren. Het mondt uit in een uitputtende, bloedige oorlog, die dertig jaar duurt. 

Op meeslepende wijze beschrijft classicus en historicus Fik Meijer tot in detail de aanleiding, de oorzaak en het verloop van deze Peloponnesische Oorlog. Hij spreekt over de ontwikkeling van beide stadstaten en gaat daarbij terug naar de achtste eeuw v.Chr.

Athene, een zeemacht met een democratische staatsvorm, komt in de vijfde eeuw lijnrecht te staan tegenover Sparta, een landmacht met een ‘gemengde constitutie’. Ook de rol van de politiek leiders, de sociale en economische achtergronden, de godsdienst, de orakels, de cultuur en wijsbegeerte en de houding tegenover vreemdelingen komen uitgebreid aan bod.

Aanvankelijk moet Athene buigen voor de militaire macht van Sparta, maar uiteindelijk blijken de Atheense cultuur en wetenschap sterker dan alle legers bij elkaar en overwint Athene. Een overwinning cruciaal voor de verdere ontwikkeling van Europa.

Dit is een uitgave van ISVW.



Inhoudsopgave


College 1. Inleiding op de eeuwige rivaliteit tussen Athene en Sparta
1. Introductie
2. Inleiding – Athene en Sparta, eeuwige rivaliteit
3. Time
4. Volksverhuizingen
5. De opkomst van de Poleis
6. Eersten onder de gelijken
7. Het competitieve van de Grieken
8. De Grieken en de godenwereld

College 2. Voorgeschiedenis van Korinthe, Athene en Sparta
9. Korinthe en Athene
10. Solon
11. Peisistratos grijpt de macht
12. Kleisthenes
13. Sparta aan het eind van de 6de eeuw
14. Spartiaten, Perioiken en Heloten
15. De Perzen – een gemeenschappelijke vijand
16. Wereldgeschiedenis wordt geschreven
17. Homerus versus Herodotus
18. Herodotus – vader van de geschiedenis
19. Van Cyrus en Cambyses naar Darius
20. Orakel en de rol van de goden
21. Terugkeer van de Perzen
22. Athene en Sparta groeien uit elkaar
23. Athene wordt geplunderd
24. De slag bij Salamis

College 3. De tegenstelling tussen Athene en Sparta
25. De machtsstrijd tussen Athene en Sparta
26. Het imago van de Theten
27. Triremen – de drijvende hypothese
28. De burgerbevolking van Athene
29. De bilaterale verdragen van Athene
30. Democratie en Ostracisme
31. De sofisten – twijfel aan de goden
32. Spanningen tussen Sparta en Athene lopen op

College 4. Thucydides, Xenophon en de Peloponnesische Oorlog
33. Thucydides – strateeg en strijder
34. Geschiedenis en retorica
35. Xenophon
36. De twee machtsblokken van 431 v.Chr.
37. De aanleiding tot de oorlog
38. Een oorlog in drie delen
39. De wapenstilstand van 421 v.Chr.
40. Athene wil Sicilie veroveren
41. Athenes weg naar de ondergang
42. Athene geeft zich over
43. Een nieuwe situatie
44. De vierde eeuw versus de vijfde eeuw
45. Opkomst van Thebe
46. Philippus II van Macedonie
47. De ideale staat van Plato
48. Aristoteles
49. Sparta en Athene ondergeschikt
50. Terugblik

College 5. Hoe gaat het verder met Athene en Sparta, toen en nu?
51. Economie
52. Sparta als gesloten samenleving
53. Slavenhoudersmaatschappijen
54. Cultuur voor iedereen
55. Alexander de Grote – zoon van Zeus
56. De trek naar het oosten
57. Een veranderende wereld
58. Nieuwe culturele centra
59. Sparta verliest aan betekenis
60. Van Hellenisme tot Romeinse tijd
61. Waarom winnen de Romeinen
62. Athene cultuurstad
63. Rome wordt een Griekse stad
64. Paulus in Athene
65. Romeinen op reis
66. Het Christendom – staatsgodsdienst
67. De opleving van de Griekse oudheid
68. Epiloog


Over de spreker: Meijer, Fik

Prof. dr. Fik Meijer (1942) is emeritus hoogleraar Oude Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en schrijver. Hij heeft talloze artikelen en boeken over de oudheid en aanverwante onderwerpen geschreven. Daarnaast vertaalde hij werk van diverse klassieke auteurs uit het Grieks en Latijn in het Nederlands. Van hem verschenen eerder bij Home Academy de hoorcolleges Klassieke Klassieke Oudheid en Olympische Spelen, en samen met Herman Beliën en Paul Knevel het hoorcollege Van Babylon tot New York