Staatsvorming in Europa

Staatsvorming in Europa hoorcollege
Een hoorcollege over het ontstaan van staten, van de late Middeleeuwen tot in de 20e eeuw

Door: Vries, Peer

Luisterduur: 4 uur en 34 minuten
Datum uitgave: 2022
ISBN: 9789085302315
Prijs: € 20,00


Samenvatting

Onder staatsvorming wordt gewoonlijk verstaan ​​het proces waarbij staten worden gecreëerd en vervolgens hun monopolie van legitiem geweld over een bepaald gebied vestigen en consolideren door een duurzaam administratief, financieel, gerechtelijk en militair apparaat op te bouwen. Hoewel er voorbeelden van staatsvorming zijn geweest in het oude Midden-Oosten en China, was het in Europa dat vanaf de Middeleeuwen de moderne staatsvorming ontstond, met een echte bureaucratische infrastructuur. Peer Vries legt in zijn hoorcollege uit hoe een staat vorm krijgt. Hij behandelt de historische context van dit proces van de late Middeleeuwen tot in de 20ste eeuw, met aandacht voor de diverse onderdelen van staatsvorming, zoals oorlog en oorlogvoering, het monopolie op geweld, territorium, geld, inkomsten, bestuur en rechtspraak.

Download de bijlage bij het hoorcollege Staatsvorming in Europa.



Inhoudsopgave


H1. Inleiding: de huidige situatie

H2. Het contrast met de situatie in de late Middeleeuwen en de vroegmoderne tijd

H3. Imperia, samengestelde staten en andere staatsvormen

H4. Oorlog en oorlogsdreiging als regel eerder dan uitzondering

H5. Oorlog en staatsvorming

H6. Oorlogvoering

H7. Het uitbesteden van oorlogvoering

H8. Oorlog na de Franse Revolutie

H9. Geweld en beschaving

H10. Het ontstaan van nationale economieën

H11. Inkomsten

H12. Belasting en belastingheffing

H13. Uitgaven

H14. Bestuur en bestuurders

H15. ‘Leesbaarheid’ van de samenleving, standaardisatie en integratie​


Over de spreker: Vries, Peer

Prof. dr. Peer Vries studeerde economische en sociale geschiedenis aan de Universiteit Leiden waar hij na zijn afstuderen ging werken en ook promoveerde. Tot eind 2021 was hij Honorary Research Fellow aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis te Amsterdam. Van 2007 tot 2016 was hij professor voor economische wereldgeschiedenis aan de Universiteit Wenen. Van 2005 tot 2010 was hij gastprofessor aan de Nankai University School of Economics in Tianjin China. Voordien was hij onder andere visiting academic fellow van het Department of Economic History van de London School of Economics and Political Science; L.J. Rogier Professor voor vergelijkende wereldgeschiedenis aan de Universiteit Nijmegen en Fellow van het Netherlands Institute for Advanced Study in the humanities and social sciences te Wassenaar. Hij is lid van de Academia Europaea en was mede-oprichter van het Journal of Global History en van het Global Economic History Network.

Zijn aandacht gaat al geruime tijd uit naar de ‘Great Divergence’, waarover hij een aantal boeken schreef:

Escaping poverty. The origins of modern economic growth (Wenen en Göttingen 2013). Oorspronkelijk verschenen als Ursprünge des modernen Wirtschaftswachstums. England, China und die Welt in der Frühen Neuzeit (Göttingen 2013).

– State, economy and the Great Divergence. Great Britain and China, 1680s to 1850s. Van het boek verscheen ook een Chinese versie.

– Averting a great divergence. The role of the state in Japan’s economic development, 1868-1937 (London 2019).

– Atlas of material life. North-western Europe and East Asia, 15th to 19th century (Leiden 2020). Dit boek schreef hij samen met Annelieke Vries, die de kaarten, grafieken, tabellen en afbeeldingen maakte en het ontwerp verzorgde. ​