Biologie
Biologie brengt je oog in oog met de fascinerende wereld van het leven. Van evolutie en DNA tot planten, dieren, hersenen en menselijk gedrag: de hoorcolleges laten zien hoe alles met elkaar samenhangt. Ontdek hoe soorten ontstaan, waarom organismen zich gedragen zoals ze doen en welke rol wij zelf spelen in de levende natuur. Een brede, verrassende en toegankelijke kennismaking met het leven in al zijn vormen.
Als lid van de Home Academy Club heb je onbeperkt toegang tot alle hoorcolleges op het gebied van de biologie.
Biologie bij Home Academy
De categorie biologie neemt je mee naar de fascinerende wereld van het leven in al zijn vormen. Hoe zijn planten, dieren en mensen ontstaan? Waarom gedragen organismen zich zoals ze doen? En wat kunnen we uit DNA, evolutie en gedrag leren over onszelf? De hoorcolleges bieden vanuit verschillende invalshoeken antwoord op deze en vele andere vragen.
Evolutie vormt een belangrijke rode draad. Johan Braeckman behandelt het leven en denken van Charles Darwin en de gevolgen van zijn evolutietheorie, terwijl Bas Haring uitlegt hoe evolutie werkt en waarom zij geen vooropgezet plan kent. Jelle Reumer volgt de ontwikkeling van gewervelde dieren en onderzoekt daarnaast de biologische betekenis van seks.
Ook menselijk en dierlijk gedrag krijgt veel aandacht. Jan van Hooff onderzoekt wat aangeboren en wat aangeleerd is en laat zien hoe gedrag, samenwerking, altruïsme en moraal vanuit de evolutie kunnen worden begrepen. Midas Dekkers kijkt vanuit een heel andere invalshoek naar onze bijzondere relatie met dieren. Rogier Mars behandelt de evolutie en werking van het brein bij mens en dier.
De collectie gaat bovendien de diepte in met genetica en DNA. Mirte Bosse laat zien hoe we uit het genoom de evolutionaire geschiedenis van organismen kunnen aflezen. Roy Erkens vertelt over de evolutie van planten en hun onmisbare betekenis voor ons dagelijks leven.
Ten slotte zijn er colleges over ziekte, milieu en samenleving. Marieta Braks en Chantal Reusken behandelen muggen als verspreiders van ziekten, terwijl Jan Willem Erisman en Wim de Vries de gevolgen van stikstof voor natuur, gezondheid en klimaat bespreken. Herman Philipse en Griet Vandermassen verbinden biologie bovendien met grote vragen over moraal, gender en wetenschap.
Zo biedt deze categorie een veelzijdige ontdekkingstocht door de biologie: van DNA en evolutie tot gedrag, hersenen, planten, dieren en de mens zelf.
Veel gestelde vragen
1. Hoe is het leven op aarde ontstaan en veranderd?
Evolutie is de belangrijkste sleutel om de enorme diversiteit van het leven te begrijpen. De colleges over Darwin, evolutietheorie en de ontwikkeling van gewervelde dieren laten zien hoe erfelijke variatie en natuurlijke selectie gedurende miljoenen jaren nieuwe soorten en eigenschappen hebben voortgebracht. Ook de evolutie van planten en het menselijk lichaam kan vanuit dit perspectief worden begrepen.
2. Wat maakt de mens tot wie hij is?
Ons lichaam, onze hersenen en ons gedrag zijn mede het resultaat van een lange evolutionaire geschiedenis. De hoorcolleges onderzoeken onder meer de werking en evolutie van het brein, voortplanting, gedrag, samenwerking en moraal. Daarbij ontstaat een boeiende wisselwerking tussen biologie en filosofie: in hoeverre worden menselijke eigenschappen door onze biologische geschiedenis bepaald?
3. Hoe bepaalt DNA de eigenschappen en geschiedenis van levende wezens?
DNA bevat de erfelijke informatie die organismen doorgeven aan volgende generaties. Dankzij moderne genetische technieken kunnen wetenschappers bovendien veel meer dan alleen erfelijke eigenschappen bestuderen: uit het DNA van planten, dieren en mensen valt ook hun evolutionaire geschiedenis af te leiden. Genetica vormt daarmee een belangrijke verbinding tussen hedendaagse biologie en evolutieonderzoek.
4. Waarom gedragen mensen en dieren zich zoals ze doen?
Gedrag ontstaat uit een complexe combinatie van erfelijke aanleg, ontwikkeling, omgeving en ervaring. De colleges over diergedrag, menselijk gedrag en evolutionaire gedragsbiologie behandelen vragen over instinct, leren, samenwerking, agressie, altruïsme en seksualiteit. Daarbij wordt duidelijk dat sommige gedragingen een evolutionaire functie kunnen hebben, terwijl cultuur en omgeving eveneens een belangrijke rol spelen.
5. Hoe beïnvloeden levende organismen elkaar en hun omgeving?
Geen enkel organisme leeft volledig op zichzelf. Planten vormen de basis van ecosystemen, dieren verspreiden ziekten of beïnvloeden andere soorten en menselijke activiteiten veranderen natuurlijke systemen. De hoorcolleges over planten, muggen, stikstof en biodiversiteit laten zien hoe nauw organismen met elkaar en met hun omgeving verbonden zijn. Daarmee wordt biologie uiteindelijk ook een wetenschap die helpt begrijpen hoe wij zelf onderdeel zijn van het leven op aarde.
