Grote filosofen
Wie waren de grote denkers, en wat kunnen zij ons nu nog leren? In de categorie Grote Filosofen vindt u tal van hoorcolleges van gezaghebbende sprekers als Herman Philipse, Johan Braeckman en Paul van Tongeren, over figuren die stuk voor stuk het denken vormden: van Socrates en Spinoza tot Nietzsche, Wittgenstein en Hannah Arendt. Een uitnodigende, verdiepende reis langs 2500 jaar wijsbegeerte.
Grote Filosofen bij Home Academy
De categorie Grote Filosofen van Home Academy telt bijna dertig hoorcolleges die samen een compleet panorama van de westerse wijsbegeerte vormen. René Gude en, in vier uitgebreide delen, Johan Braeckman nemen luisteraars mee van de oudste mythen en presocratici via Socrates, islamitische filosofie en scholastiek tot renaissancedenkers als Cusanus, Erasmus, Thomas More en Montaigne. Losse portretten verdiepen dit fundament: Paul van Tongeren behandelt Aristoteles en, met veel gevoel voor actualiteit, Nietzsche en het nihilisme, terwijl Ineke Sluiter op zoek gaat naar de historische Socrates achter mythe en legende. Spinoza krijgt dubbele aandacht, van Wiep van Bunge en van Maarten van Buuren, die diens Ethica ontsluit rond vrijheid en zelfbeschikking, en die ook samen met Joep Dohmen 2500 jaar deugdethiek bespreekt, van Aristoteles tot Nussbaum. Herman Philipse is de meest terugkerende gids: van “Acht filosofische miniaturen” en “Filosofen van de 20e eeuw” tot Karl Popper, Hannah Arendt, de onvoltooide Verlichting en, samen met Leo Samama, de muziekfilosofie van Schopenhauer en Nietzsche. Frans Jacobs belicht Schopenhauers pessimisme apart, Jean Paul Van Bendegem duikt in Wittgensteins taalfilosofie, en Ger Groot verkent zowel de moderne Franse filosofen (Sartre, Camus, Foucault, Derrida) als “de menselijke toon” van de hedendaagse mens. Maarten Doorman laat zien hoe Rousseau ons verlangen naar authenticiteit vormgaf, terwijl Hans Achterhuis Thomas More’s Utopia herleest als literaire kritiek op ongelijkheid en macht. Van klassieke oudheid tot postmodernisme: deze rijke reeks biedt voor elke nieuwsgierige luisteraar een eigen ingang tot de grote denkers en hun blijvend relevante ideeën.
Veel gestelde vragen
1. Waarom is Aristoteles zo belangrijk geweest voor de westerse filosofie?
Aristoteles was een leerling van Plato, maar ontwikkelde een eigen filosofische benadering die grote invloed kreeg op het westerse denken. Hij hield zich bezig met uiteenlopende onderwerpen en probeerde kennis systematisch te ordenen. In het hoorcollege Aristoteles plaatst Paul van Tongeren zijn ideeën in de wereld waarin hij leefde en onderzoekt hij waarom Aristoteles zo belangrijk werd en welke betekenis zijn denkbeelden vandaag de dag nog hebben.
2. Wat betekent vrijheid volgens Spinoza?
Vrijheid betekent bij Spinoza niet simpelweg dat een mens kan doen wat hij wil. Zijn denken draait onder andere om zelfbeschikking, kritisch denken en de verhouding tussen vrijheid en noodzakelijkheid. In De filosofie van Spinoza laat Maarten van Buuren zien hoe kennis, rede en intuïtie kunnen bijdragen aan vrijheid. De kern van Spinoza’s ethiek ligt daarbij in bevrijding van bevoogding en het streven om in overeenstemming met de wereld en jezelf te leven.
3. Waarom is taal zo belangrijk in de filosofie van Wittgenstein?
Ludwig Wittgenstein leverde een belangrijke bijdrage aan onder andere de filosofie van de taal en de grondslagen van de logica. Zijn denken veranderde bovendien sterk gedurende zijn leven. In De filosofie van Wittgenstein behandelt Jean Paul Van Bendegem zijn twee bekendste werken: de Tractatus Logico-Philosophicus en de Filosofische Onderzoekingen. Aan de hand daarvan laat hij zien hoe Wittgensteins ideeën over taal en filosofie zich ontwikkelden.
4. Waarom stelde Socrates voortdurend vragen?
Socrates staat bekend als een onverschrokken vragensteller en wordt verbonden aan de Socratische methode. In plaats van eenvoudig antwoorden te geven, onderzocht hij ideeën door vragen te stellen en vanzelfsprekendheden kritisch te bekijken. Het hoorcollege Socrates gaat in op wat we werkelijk over hem weten, zijn filosofische methode en de ideeën die uiteindelijk tot zijn veroordeling en dood in Athene leidden.
5. Waarom speelt authenticiteit zo'n belangrijke rol bij Rousseau?
Jean-Jacques Rousseau gaf een belangrijke impuls aan ons moderne verlangen naar echtheid en authenticiteit. Ideeën over natuur, spontaniteit, jeugd, vriendschap en liefde spelen daarin een centrale rol. In het hoorcollege Rousseau onderzoekt Maarten Doorman hoe Rousseau meer dan driehonderd jaar geleden vormgaf aan dit verlangen naar het authentieke en welke invloed zijn ideeën nog altijd hebben op de manier waarop we naar onszelf kijken.
