Moderne filosofie
De moderne filosofie onderzoekt grote vragen over de mens, kennis, vrijheid, wetenschap en de samenleving. Nieuwe wetenschappelijke inzichten en maatschappelijke veranderingen hebben filosofen steeds opnieuw uitgedaagd om bestaande ideeën ter discussie te stellen. In de hoorcolleges van Home Academy maak je kennis met belangrijke moderne denkers en ontdek je hoe hun ideeën doorwerken in de manier waarop we vandaag naar onszelf en de wereld kijken.
Moderne filosofie bij Home Academy
De hoorcolleges van Home Academy laten de moderne filosofie vanuit verschillende perspectieven zien. Zo maak je kennis met belangrijke denkers uit de twintigste eeuw en met filosofische stromingen die ons denken over mens, kennis en maatschappij hebben veranderd. In Filosofen van de 20e eeuw bespreekt Herman Philipse acht moderne denkers, terwijl Ger Groot in Moderne Franse Filosofen ingaat op Franse filosofen die grote invloed hadden op de Europese en Amerikaanse cultuur.
Andere hoorcolleges richten zich op specifieke filosofische vraagstukken. De filosofie van Wittgenstein gaat bijvoorbeeld over taal en logica, terwijl in Neurofilosofie van de geest vragen over de hersenen, het bewustzijn en de vrije wil centraal staan. Ook de Verlichting en haar betekenis voor het heden, de invloed van de romantiek op onze cultuur en de zoektocht van de moderne mens naar richting en houvast komen aan bod.
Zo biedt moderne filosofie verschillende manieren om na te denken over vragen die nog altijd actueel zijn: wat kunnen we weten, hoe vrij zijn we en hoe geven we betekenis aan ons bestaan?
Veel gestelde vragen
1. Waarom wordt Descartes gezien als grondlegger van de moderne filosofie?
René Descartes zocht naar een zekere basis voor kennis en stelde daarbij bestaande overtuigingen kritisch ter discussie. Zijn beroemde uitspraak cogito ergo sum speelt hierin een centrale rol. In Van Giordano Bruno tot Thomas Hobbes behandelt Johan Braeckman Descartes als grondlegger van de moderne filosofie. Daarbij komen onder andere zijn Meditaties, zijn godsbewijzen en het mind-bodyprobleem aan bod.
2. Welke rol speelt taal in de filosofie van Wittgenstein?
Ludwig Wittgenstein leverde een belangrijke bijdrage aan de filosofie van de taal en de grondslagen van de logica. Zijn denken veranderde gedurende zijn leven sterk. In De filosofie van Wittgenstein behandelt Jean Paul Van Bendegem zijn twee bekendste werken: de Tractatus Logico-Philosophicus en de Filosofische Onderzoekingen. Aan de hand daarvan laat hij zien hoe Wittgensteins ideeën over taal en filosofie zich ontwikkelden.
3. Bestaat de vrije wil als ons gedrag samenhangt met onze hersenen?
Door ontwikkelingen in de neurowetenschappen weten we steeds meer over de werking van het brein. Dat roept filosofische vragen op over bewustzijn en vrije wil. In Neurofilosofie van de geest onderzoekt Herman Philipse de verhouding tussen hersenen, bewustzijn en vrije wil. Daarbij staat de vraag centraal of meer kennis over ons brein ook betekent dat we beter kunnen begrijpen wat bewustzijn en vrije wil zijn.
4. Waarom heeft de romantiek nog steeds invloed op onze moderne cultuur?
Volgens Maarten Doorman leven we nog altijd in de romantiek. Onze cultuur kent een sterk verlangen naar echtheid en wordt onder andere gekenmerkt door fascinatie voor het verleden, roes en het exotische. In Het romantische bewustzijn onderzoekt hij de hedendaagse cultuurfilosofie van de romantiek en laat hij zien hoe romantische ideeën nog steeds in onze cultuur aanwezig zijn.
5. Welke invloed had de Verlichting op het moderne denken?
De Verlichting was een belangrijke periode in de Europese sociale, politieke en intellectuele geschiedenis. Ideeën uit deze periode hebben grote invloed gehad op het moderne denken en blijven onderwerp van discussie. In De onvoltooide Verlichting behandelt Herman Philipse zowel de historische ontwikkeling van het Verlichtingsdenken als de vraag hoe deze ideeën verder ontwikkeld kunnen worden.
