De wereld van Louis Couperus
De wereld van Louis Couperus
Een hoorcollege over zijn leven, werk en wereld
Door: Goedegebuure, Jaap
Luisterduur: 2 uur 45 minuten
Datum uitgave: 14/04/2026
ISBN: 9789085302940
Prijs: €15,00
Samenvatting
Louis Couperus (1863-1923) geldt nog altijd als een van de grootste schrijvers die de Nederlandse literatuur rijk is, niet alleen vanwege de omvang en reikwijdte van zijn oeuvre, maar ook vanwege zijn epische kracht en beeldend vermogen. Couperus begon als dichter, maar dankt zijn blijvende roem aan romans die deels geënt zijn op zijn eigen werkelijkheid en deels episodes van het antieke verleden oproepen. Daarnaast was hij columnist avant la lettre, auteur van vele honderden krantenstukjes waarin hij zelf de hoofdrol speelde.
In dit hoorcollege brengt Jaap Goedegebuure aan de hand van een aantal romans de wereld van Couperus in kaart. Een wereld waarin zijn geboortestad Den Haag aanvankelijk het middelpunt vormde, maar die naderhand uitdijde tot diep in het Verre Oosten en het oude Rome. In zijn werk spiegelde Couperus de grote kwesties van zijn tijd: de tanende macht van de aristocratie, de strijd tussen kapitalisme en socialisme, de koloniale expansie van Europa, de emancipatiestrijd van vrouwen en homoseksuelen, en zo meer. Hoewel hij zich graag wegzette als ‘nutteloze toeschouwer’ was hij met zijn veelzijdigheid en zijn scherpe blik een betrokken getuige van wat er in zijn wereld omging.
Download de bijlage bij het hoorcollege De wereld van Louis Couperus.
Inhoudsopgave
C1. Inleiding op de wereld van Louis Couperus
C2. De Haagse society
C3. Het noodlot
C4. Spirituele heroriëntaties
C5. Rein Leven versus Lust en Lijden
C6. Nederlands-Indië
C7. Oriëntalisme
C8. Couperus, wereldburger
Veelgestelde vragen over het hoorcollege: De wereld van Louis Couperus
1. Wie was Louis Couperus en waarom is hij zo bekend?
Louis Couperus (1863–1923) was een Nederlandse schrijver die wordt beschouwd als een van de belangrijkste auteurs uit de Nederlandse literatuur. Hij werd geboren in Den Haag en brak in 1888 door met zijn roman Eline Vere. Zijn werk staat bekend om de psychologische diepgang, beeldende schrijfstijl en thema’s als noodlot, verlangen en maatschappelijke verwachtingen.
2. Wat zijn de bekendste boeken van Louis Couperus?
Tot de bekendste boeken van Louis Couperus behoren Eline Vere, Noodlot, De stille kracht, De boeken der kleine zielen en Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan. In deze romans onderzoekt hij onder meer menselijke relaties, familiegeheimen en maatschappelijke verhoudingen. Zijn verhalen spelen zich vaak af in de Haagse burgerij of in het voormalige Nederlands-Indië.
3. Welke rol speelt het noodlot in de romans van Louis Couperus?
Het noodlot is een terugkerend thema in het werk van Louis Couperus. Zijn personages lijken vaak gevangen te zitten in omstandigheden waarop ze weinig invloed hebben, zoals erfelijkheid, maatschappelijke verwachtingen en persoonlijke verlangens. Vooral in romans als Noodlot en Eline Vere speelt de spanning tussen vrije wil en onvermijdelijke gebeurtenissen een belangrijke rol.
4. Waarom speelt Nederlands-Indië een belangrijke rol in het werk van Louis Couperus?
Louis Couperus bracht een deel van zijn jeugd door in Nederlands-Indië, waar zijn familie nauwe banden had met het koloniale bestuur. Deze ervaringen beïnvloedden zijn schrijverschap. In zijn roman De stille kracht beschrijft hij de spanningen tussen de Europese koloniale machthebbers en de inheemse cultuur. Daarbij spelen kolonialisme, mystiek en culturele verschillen een belangrijke rol.
5. Wat kenmerkt de schrijfstijl van Louis Couperus?
De schrijfstijl van Louis Couperus wordt gekenmerkt door beeldende beschrijvingen, psychologische diepgang en een melancholische sfeer. Zijn werk bevat invloeden van het naturalisme en symbolisme. Couperus besteedt veel aandacht aan de innerlijke wereld van zijn personages en gebruikt regelmatig mystieke en symbolische elementen om thema’s als liefde, verlangen, vergankelijkheid en het noodlot te verkennen.
Over de spreker: Goedegebuure, Jaap
Jaap Goedegebuure is neerlandicus, literatuurcriticus en emeritus-hoogleraar Nederlandse letterkunde. Hij studeerde Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit Leiden en algemene literatuurwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Hij promoveerde in 1981 in Leiden bij H.A. Gomperts op het werk van de dichter Hendrik Marsman met het proefschrift Op zoek naar een bezield verband. Van 1981 tot 1998 was hij literatuurcriticus bij het opinieweekblad Haagse Post, later HP/De Tijd, totdat hij werd opgevolgd door columnist Max Pam. Goedegebuure was van 1986 tot 2005 hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg. Daarnaast gaf hij van 2003 tot 2006 colleges aan de Radboud Universiteit te Nijmegen als bijzonder hoogleraar monumentaal literair erfgoed. In 2005 volgde hij Ton Anbeek op als hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Leiden. In 2012 ging hij met emeritaat. Hij toont zich een bewonderaar van het werk van onder anderen Gerard Reve, W.F. Hermans, Hugo Claus, Menno ter Braak, Frans Kellendonk en E. du Perron. Hij is auteur van diverse boeken voor een breed publiek. Zijn meest recente publicatie is Sympathie voor de duivel, over de verbeelding van het kwaad in het werk van Nederlandse en Vlaamse schrijvers.
