Hertogdom Gelre

Hertogdom Gelre

Een hoorcollege over de opkomst, glorie en ondergang van een middeleeuws vorstendom

Door: Arendsen, René | Steman, Bas

Luisterduur: 4 uur 17 minuten
Datum uitgave: 28/05/2026
ISBN: 9789085302957
Prijs: 18,00


Samenvatting

In grote delen van het oosten van Nederland lag eeuwenlang een van de meest eigenzinnige vorstendommen van Europa: het Hertogdom Gelre. De geschiedenis van Gelre is weinig bekend, maar steden als Nijmegen, Zutphen en Tiel waren bloeiende en welvarende handelsplaatsen toen Amsterdam, Rotterdam en Den Haag nog zompige moerasdorpen waren.

In twaalf colleges nemen René Arendsen en Bas Steman, bekend als de Ridders van Gelre, je mee op een reis door deze boeiende geschiedenis van meer dan duizend jaar. Van de vroege graafschappen rond Geldern en Wassenberg tot de definitieve ondergang tijdens de Franse Revolutie rond 1800: het is een verhaal van taaie identiteit en weigeren klein te zijn. Je hoort hoe steden als Zutphen, Roermond en Nijmegen tot bloei kwamen, hoe bloederige erfopvolgingstwisten het hertogdom tot aan de rand van de afgrond brachten, en hoe Gelre decennialang standhield tegen de machtige Bourgondiërs en Habsburgers.

Onderweg maak je kennis met fascinerende figuren: de wereldberoemde gebroeders Van Lymborch, de spirituele vernieuwer Geert Groote en de gevreesde veldheer Maarten van Rossem. Met de Vrede van Venlo (1543) verloor Gelre zijn onafhankelijkheid. De Tachtigjarige Oorlog scheurde het hertogdom in tweeën, en de Franse Revolutie maakte een definitief einde aan Gelre.

Download de bijlage bij het hoorcollege Hertogdom Gelre.


Inhoudsopgave


H1. Gelre en Wassenberg (878 – 1195)
H2. De steden van Gelre (1195 – 1271)
H3. Reinald I en Reinald II (1271 – 1343)
H4. De Broeder- en zustertwist (1343 – 1377)
H5. Hertog Willem en de eerste schilders van Nederland (1377 – 1416)
H6. Maria van Gelre en de Moderne Devotie (1371 – 1418)
H7. Het Gelders Parlement (1418 – 1465)
H8. Arnold, Adolf en de Bourgondiërs (1465 – 1492)
H9. Hertog Karel en Maarten van Rossem (1492 – 1543)
H10. Gelre onder Habsburg (1543 – 1568)
H11. De Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648)
H12. De definitieve ondergang van Gelre (1648 – 1815)


Over de sprekers: Arendsen, René | Steman, Bas

René Arendsen is programmamaker en historicus. Hij studeerde journalistiek aan de Christelijke Hogeschool Windesheim in Zwolle en geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Vanaf 2015 maakte hij het televisieprogramma Ridders van Gelre bij Omroep Gelderland samen met Bas Steman. René deed de research en schreef het scenario van het grootste deel van de 150 afleveringen. Daarnaast organiseerde hij wekelijks publieksevenementen op historische locaties die live op de radio te volgen waren. In 2019 werd de tv-serie Ridders van Gelre en Ons Verloren Hertogdom door een vakjury beoordeeld als het beste televisieprogramma van het jaar bij de regionale omroepen in Nederland. In datzelfde jaar verscheen het gelijknamige stripboek. René schreef de teksten en de tekeningen zijn verzorgd door Danker Jan Oreel. Van het stripboek zijn ongeveer 25.000 exemplaren verkocht. De laatste jaren presenteerde René een ander geschiedenisprogramma met de titel Dwars door Gelderland dat ook bij Omroep Max op NPO2 te zien is. Naast programmamaker is René projectleider, publiekshistoricus en dagvoorzitter voor diverse organisaties.