Aristoteles

Aristoteles - hoorcolleges Home Academy

Aristoteles

Een hoorcollege over zijn leven en werk

Door: Tongeren, van, Paul

Luisterduur: 4 uur 35 minuten
Datum uitgave: 18/05/2012
ISBN: 9789491224317
Prijs: 23,95


Samenvatting

In de reeks Sprekende denkers bespreken Nederlands bekendste denkers het leven en werk van ÔÇÖs werelds grootste en belangrijkste filosofen. Van Aristoteles tot Kant en van Augustinus tot Hannah Arendt. Maar ook onze eigen Nederlandse filosofen ontbreken niet. Wie waren deze filosofen en hoe zag de wereld er in hun tijd uit? Waarom bleken juist zij van belang en wat is de betekenis van hun denkbeelden voor ons vandaag de dag?

Aristoteles (384-322 v.Chr.) was in zijn jeugd de huisleraar van de jonge Alexander de Grote. Hij werd de belangrijkste leerling van Plato en was – terecht – beledigd toen hij niet diens opvolger werd; hij stichtte een eigen school maar moest later Athene verlaten omdat de stemming zo vijandig werd jegens ‘buitenlanders’ dat hij vreesde dat het lot van Sokrates ook hem zou treffen. Er is momenteel sprake van een waar neo-aristotelisme, met name in de ethiek. In deze college reeks ligt daarom de nadruk op de praktische filosofie van Aristoteles.

Dit is een uitgave van ISVW uit 2012.


Inhoudsopgave


Aristoteles: Een introductie

Introductie Paul van Tongeren

Wie was Aristoteles?

Plato is mijn vriend, maar de waarheid gaat voor

Van onderzoek naar lesgeven

Aristoteles en Alexander de Grote

Aristoteles voorkomt dat Athene zich nogmaals vergrijpt aan de filosofie

Drie soorten teksten van Aristoteles

De reis van Aristoteles geschriften

De herontdekking van Aristoteles

Denkfases van Aristoteles

Systematisch overzicht van Aristoteles’ werken

Metafysica en natuurfilosofische geschriften

 

De praktische filosofie van Aristoteles

Inleiding

Ethiek en politiek horen bij elkaar

De mens is van nature een politiek dier

Van overleven een goed leven maken

De politieke gemeenschap is er van nature

Politiek is typisch voor de mens

De mens is een wezen van betekenis

Logos versus aisthesis

Consensus en dissensus

 

Aristoteles over ethiek

Van politica naar ethica

Het begin van de Ethica Nicomachea EN 1094a1-29

De teleologische context van Aristoteles’ ethiek

Poiesis versus praxis

Eudaimonia EN 1098a7-20

Aristoteles’ definitie van geluk

Wat is een mens?

Twee soorten deugden

Wat is een deugd?

De vele deugden – de verzameling van Aristoteles

Plezier zit op de rug van de handeling

 

Samenhang tussen ethiek en politiek

Verbinding tussen ethiek en politiek

De deugd

Wat is de beste politieke structuur?

Vriendschap en rechtvaardigheid

Wat is vriendschap?

Vriendschap omwille van het goede

Het streven naar een hogere vorm van vriendschap

Wie vele vrienden heeft, heeft geen vriend

Aristoteles aarzelt met zijn keuze voor de beste staatsvorm

De rol van gelijkheid

De minimale regels van rechtvaardigheid


Over de spreker: Tongeren, van, Paul

Paul van Tongeren studeerde theologie en filosofie in Utrecht en Leuven. Hij promoveerde in Leuven op een proefschrift over de moraal van Nietzsches moraalkritiek. Hij is sinds 1993 gewoon hoogleraar wijsgerige ethiek aan de faculteit der wijsbegeerte van de Radboud Universiteit Nijmegen. Sinds 2002 is hij bovendien buitengewoon hoogleraar ethiek aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven.

 

Hij is vooral werkzaam op het gebied van het Nietzsche-onderzoek en op dat van de fundamentele wijsgerige ethiek en haar geschiedenis. Recente boekpublicaties in het Nederlands zijn: Deugdelijk leven. Een inleiding in de deugdethiek (Amsterdam: SUN, 3e druk 2006), Over het verstrijken van de tijd (Nijmegen: Valkhof Pers, 4e druk 2007), Het Europese nihilisme (Nijmegen: Vantilt 2013, 2e druk) en Leven is een kunst (Zoetermeer: Klement 2013, 4e druk).