Aristoteles

Aritoteles - Paul van Tongeren

Aristoteles

Een hoorcollege over één van de invloedrijkste klassieke filosofen

Door: Tongeren, van, Paul

Luisterduur: 4 uur en 35 minuten
Datum uitgave: 2020
ISBN: 9789491224317
Prijs: € 23,95


Samenvatting

Aristoteles (384-322 v.Chr.) was in zijn jeugd de huisleraar van de jonge Alexander de Grote. Hij werd de belangrijkste leerling van Plato en was – terecht – beledigd toen hij niet diens opvolger werd. Hij stichtte een eigen school maar moest later Athene verlaten omdat de stemming zo vijandig werd jegens ‘buitenlanders’ dat hij vreesde dat het lot van Socrates ook hem zou treffen. Er is momenteel sprake van een waar neo-aristotelisme, met name in de ethiek. In deze collegereeks ligt daarom de nadruk op de praktische filosofie van Aristoteles.

Dit is een uitgave van ISVW uit 2012.



Inhoudsopgave


College 1. Aristoteles: Een introductie
Introductie Paul van Tongeren
Wie was Aristoteles?
Plato is mijn vriend, maar de waarheid gaat voor
Van onderzoek naar lesgeven
Aristoteles en Alexander de Grote
Aristoteles voorkomt dat Athene zich nogmaals vergrijpt aan de filosofie
Drie soorten teksten van Aristoteles
De reis van Aristoteles geschriften
De herontdekking van Aristoteles
Denkfases van Aristoteles
Systematisch overzicht van Aristoteles’ werken
Metafysica en natuurfilosofische geschriften

 

College 2. De praktische filosofie van Aristoteles
Inleiding
Ethiek en politiek horen bij elkaar
De mens is van nature een politiek dier
Van overleven een goed leven maken
De politieke gemeenschap is er van nature
Politiek is typisch voor de mens
De mens is een wezen van betekenis
Logos versus aisthesis
Consensus en dissensus

 

College 3. Aristoteles over ethiek
Van politica naar ethica
Het begin van de Ethica Nicomachea
De teleologische context van Aristoteles’ ethiek
Poiesis versus praxis
Eudaimonia EN 1098a7-20
Aristoteles’ definitie van geluk
Wat is een mens?
Twee soorten deugden
Wat is een deugd?
De vele deugden – de verzameling van Aristoteles
Plezier zit op de rug van de handeling

 

College 4. Samenhang tussen ethiek en politiek
Verbinding tussen ethiek en politiek
De deugd
Wat is de beste politieke structuur?
Vriendschap en rechtvaardigheid
Wat is vriendschap?
Vriendschap omwille van het goede
Het streven naar een hogere vorm van vriendschap
Wie vele vrienden heeft, heeft geen vriend
Aristoteles aarzelt met zijn keuze voor de beste staatsvorm
De rol van gelijkheid
De minimale regels van rechtvaardigheid


Over de spreker: Tongeren, van, Paul

Paul van Tongeren studeerde theologie en filosofie in Utrecht en Leuven. Hij promoveerde in Leuven op een proefschrift over de moraal van Nietzsches moraalkritiek. Hij is sinds 1993 gewoon hoogleraar wijsgerige ethiek aan de faculteit der wijsbegeerte van de Radboud Universiteit Nijmegen. Sinds 2002 is hij bovendien buitengewoon hoogleraar ethiek aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven.

 

Hij is vooral werkzaam op het gebied van het Nietzsche-onderzoek en op dat van de fundamentele wijsgerige ethiek en haar geschiedenis. Recente boekpublicaties in het Nederlands zijn: Deugdelijk leven. Een inleiding in de deugdethiek (Amsterdam: SUN, 3e druk 2006), Over het verstrijken van de tijd (Nijmegen: Valkhof Pers, 4e druk 2007), Het Europese nihilisme (Nijmegen: Vantilt 2013, 2e druk) en Leven is een kunst (Zoetermeer: Klement 2013, 4e druk).