De taal van muziek

Een hoorcollege over het begrijpen van muzikale ideeën en composities

Door: Samama, Leo
Luisterduur: Ca. 8 uur
Levertijd: Direct te downloaden of onbeperkt streamen via de Home Academy Club
Datum uitgave: 2012
ISBN: 9789085309208


Samenvatting

Muziek is een kunstvorm die een verhaal vertelt, maar wat horen we als we naar klassieke muziek luisteren? Leo Samama behandelt in dit chronologisch opgebouwde college de belangrijkste kenmerken en bouwstenen van de westerse muziekkunst. Met aandacht voor klankkleur, vorm en karakter van zowel instrumenten als van composities. Hij illustreert zijn college met muziekfragmenten van CD en op de piano.

Bij het hoorcollege hoort een synopsis, deze kunt u hier downloaden.

Dit hoorcollege is tot stand gekomen i.s.m. Studium Generale TU Delft.

 



Inhoudsopgave


College 1
H1. Inleiding
H2. Meerstemmigheid
H3. Taal en tekst

College 2
H4. Renaissance polyfonie
H5. Madrigaalkunst: tekst en muziek in een poëtische context
H6. Opkomst van de monodische techniek

College 3
H7. Taligheid en monodie in de vocale muziek
H8. De instrumentale muziek van de Barok

College 4
H9. De kamermuziek
H10. Het concert
H11. De vorm en inhoud

College 5
H12. Inleiding
H13. Opera in de 18e eeuw
H14. Opera in de 19e eeuw

College 6
H15. Liedkunst in de 19e eeuw
H16. Groot en klein, expansief en intiem

College 7
H17. Vanuit Wagner en Debussy
H18. Schönberg en de atonaliteit
H19. Andere oplossingen voor een nieuwe muziek

College 8
H20. Wederopbouw
H21. Oude nieuwe en nieuwe oude muziek


Over de spreker: Samama, Leo

Leo Samama is componist, schrijver en docent. Hij was jarenlang directeur van het Nederlands Kamerkoor. Na zijn studie muziekwetenschappen doceerde hij o.a. aan de Universiteit Utrecht en de Conservatoria van Utrecht en Den Haag. Hij heeft meerdere composities op zijn naam staan. Eerder verschenen van hem de hoorcolleges: Klinkende geschiedenis, Mozart, Beethoven, Debussy, Mahler, Schubert, Stravinsky, De taal  van muziek en Monteverdi. Zijn meest recente publicatie is De zin van muziek.


Recensies

In het hoorcollege De taal van muziek neemt Leo Samama zijn luisteraars mee door de wereld van de klassieke muziek. Dat doet hij met behulp van diverse, op de piano gespeelde, voorbeeldfragmenten en via geluidsfragmenten van belangrijke klassieke werken. In acht boeiende en levendige afleveringen gaat Leo Samama in op de vraag: ‘wat horen we als we naar klassieke muziek luisteren?’


Het NRC Handelsblad organiseert voor abonnees regelmatig educatieve evenementen. De hoorcolleges die hierbij worden gegeven worden gepubliceerd op de website van NRC Academie en op cd uitgebracht in samenwerking met Home Academy Publishers. De taal van muziek is de nieuwste uitgave in deze serie.


Dit hoorcollege, dat bestaat uit 21 hoofdstukken op 8 cd’s, wordt gegeven door drs. Leo Samama. Hij studeerde muziekwetenschappen aan de Universiteit Utrecht en gaf muziekgeschiedenis aan de Conservatoria Rotterdam en Utrecht. Bovendien was hij tot 2008 directeur van het Nederlands Kamerkoor. Een ware expert dus op het gebied van klassieke muziek.


Het college

Aan de hand van een chronologische opgebouwde lezing behandelt Samama in De taal van muziek het vraagstuk wat we nu precies horen als we naar klassieke muziek luisteren. Dit doet hij door in te gaan op de verschillende aspecten van muziek, zoals klankkeur, vorm en karakter. De muziekgeschiedenisen biografieën van de componisten zijn op dit album niet de hoofdzaak. In plaats daarvan staan de technische aspecten van de muziek voorop; wat doet een componist nu precies in zijn muziek en wat voor effect heeft dat door de jaren heen gehad op de luisteraars? Samama gaat bijvoorbeeld in op de combinatie van tonen (samenklank), luidheid (dynamiek), accenten, duur, ritme en het tempo.


Muzikaal Naarmate je meer college-cd’s beluistert, wordt de rode draad uit Samama’s verhalen en muzikale voorbeelden duidelijker. Met een rustige stem en zo nu en dan een grap benoemt hij de verschillende aspecten nauwkeurig en geeft de luisteraar zo stukje bij beetje inzicht in de taal van de muziek. Het is ook fijn dat bij de inleiding van een nieuw onderdeel telkens even terug wordt gekeken naar de belangrijkste zaken die bij de voorgaande hoofdstukken aan bod kwamen.


Het hoorcollege De taal van muziek is erg leerzaam en geeft veel nuttige informatie. Het feit dat er niet diep ingegaan wordt op de geschiedenis en de achtergronden van de componisten en periodes, is absoluut geen gemis. Hierdoor blijft het boeiend en is het geen les in muziekgeschiedenis, zoals die ook al via internet toegankelijk zijn.

Bron: Reinders