Het Tapijt van Bayeux

Een hoorcollege (DVD) over de geschiedenis van de slag bij Hastings

Door: Leupen, Piet
Luisterduur:
Levertijd: 1à 2 werkdagen
Datum uitgave: 2009
ISBN: 978-90-8530-038-0


Samenvatting

Let op: dit is een DVD met beeldmateriaal en geen audio-CD.

Het Tapijt van Bayeux is een 11e eeuws borduurwerk dat de geschiedenis uitbeeldt van de verovering van Engeland door de hertog Willem van Normandië. Het Tapijt laat zich lezen als een stripverhaal: in een groot aantal scènes worden de voorgeschiedenis, inscheping, landing en de slag bij Hastings zelf behandeld (1066). Piet Leupen neemt de kijker mee langs de scènes van dit fascinerende middeleeuwse werk.

Deze uitgave is tot stand gekomen i.s.m. Studium Generale Universiteit Leiden.

U kunt hieronder een fragment van dit hoorcollege bekijken:



Inhoudsopgave


Scene 1: Inleiding
Scene 2: De geschiedenis van het Tapijt
Scene 3: Het overzicht
Scene 4: De wereld van de elfde eeuw
Scene 5: Het gebied en de stamboom

 

Scene 6: Het begin van het tapijt
Scene 7: Harald gaat op reis
Scene 8: De fabels
Scene 9: De overtocht I
Scene 10: De gevangenneming van Harald

 

Scene 11: Harald wordt vrijgekocht
Scene 12: De meest onduidelijke scene
Scene 13: De expeditie tegen de hertog van Bretagne
Scene 14: De eed van Harald
Scene 15: De dood van koning Edward

 

Scene 16: De kroning van Harald
Scene 17: Willem bereidt de expeditie voor
Scene 18: De overtocht II
Scene 19: De landval
Scene 20: De voorbereiding op de slag (Willem)

 

Scene 21: De voorbereiding op de slag (Harald)
Scene 22: De slag bij Hastings
Scene 23: De broers van Harald sneuvelen
Scene 24: De dood van Harald
Scene 25: Het slot van het tapijt

 

Het college bestaat uit 1 DVD en duurt ruim 1,5 uur.


Over de spreker: Leupen, Piet

Prof. dr. Piet Leupen is emeritus hoogleraar middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Enkele specialisaties zijn stadsontwikkeling en koningschap in de Middeleeuwen. Hij heeft diverse publicaties op het terrein van zijn vakgebied op zijn naam staan, waaronder het boek Het meetlint over Jeruzalem. Bij Home Academy verschenen van hem de hoorcolleges op audio-cd Kruistochten en Het Tapijt van Bayeux.


Recensies

Benno Zuidenga


Het begon allemaal met een belofte van Willem de Veroveraar, Hertog van Normandië aan Graaf Harold, de graaf van Wessex. Deze belofte werd niet nagekomen en mede hierdoor ontstond er een twist tussen de twee heersers. Dit resulteerde in een veldslag tussen Engeland en Frankrijk welke zich afspeelt bij Hastings in het jaar 1066.


Het Tapijt van Bayeux laat een voorstelling zien van de Engels/Normandische geschiedenis van het jaar 1046 tot de slag bij Hastings in 1066. Dit verhaal wordt uitgebeeld in geborduurde korte scènes en afbeeldingen. Leuk detail is dat als het college doorgaat naar een volgende scène, dit ook wordt aangegeven door figuurtjes die daadwerkelijk naar de volgende scène wijzen.


Het Tapijt is eigenlijk geen tapijt maar een borduurwerk, het is zeventig meter lang en vijftig centimeter hoog. Het is geborduurd op stukken linnen die aan elkaar genaaid zijn. In totaal werden er acht kleuren wol gebruikt.


Naar alle waarschijnlijkheid is het gemaakt in Engeland. De afbeeldingen roepen veel vragen op en kunnen niet allemaal precies verklaard worden. Bijvoorbeeld de plaatjes van verschillende dieren en fabeldieren op de onderste en bovenste stroken van het borduursel.


Rond het Tapijt bestaan nog erg veel vragen en raadselen. Zo is er niet bekend wie het gemaakt heeft en wie de opdracht heeft gegeven voor de vervaardiging van het Tapijt, wel is bekend dat het door één kunstenaar is ontworpen. De meest recente hypothese is van een Amerikaanse mediëvist George Beach. Volgens zijn theorie is het Tapijt gemaakt voor de ‘upper class’ soldaten van Normandië ter nagedachtenis aan de slag bij Hastings.


De slag bij Hastings werd uiteindelijk gewonnen door Willem de Veroveraar, later Willem I, koning van Engeland.


Professor dr. Piet Leupen beschrijft op een beeldende wijze de geschiedenis van de veldslag. Het hoorcollege is te zien en te horen op een DVD. Het hoorcollege van professor Leupen wordt afgewisseld met begeleidende beelden en scènes van het borduursel. Op deze manier ontstaat er een mooie, duidelijke uitleg van het tapijt en zijn afbeeldingen. Normaal worden er alleen audio cd’s gemaakt met hoorcolleges, deze DVD is tot stand gekomen op verzoek van de professor zelf die vond dat alleen met beelden en plaatjes van het Tapijt, een goede hoorcollege tot stand kon komen.


Piet Leupen is een bekende Nederlandse historicus en emeritus hoogleraar middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Het specialisme van Leupen zijn de middeleeuwen en hoofdzakelijk de onderwerpen ‘koningschap en stadsontwikkeling’. Professor Leupen is auteur van diverse publikaties, onder andere het boek Gods stad op aarde en het vervolg hierop Keizer in zijn eigen rijk. Samen vormen ze een tweeluik over de ontwikkeling van steden als Maastricht en Nijmegen in de vroege middeleeuwen. Zijn laatste publikatie is dit hoorcollege over het Tapijt van Bayeux.


De duidelijke en interessante uitleg samen met de beelden maken van deze DVD een boeiende uitleg over het Tapijt van Bayeux. De DVD duurt 1 uur en 40 minuten en is verdeeld in vier hoofdstukken.

Bron: literatuurplein

 

1066 is een keerpunt in de geschiedenis. Hertog van Willem van Normandië steekt de zee over, wint de Slag bij Hastings van de Engelse koning Harold en verovert Engeland, vandaar zijn eretitel Willem de Veroveraar. Hij bouwt een groot aantal kastelen (lees: dwangburchten) en plaatst Normandiërs op belangrijke wereldlijke en kerkelijke posten om de Angelsaksische bevolking duidelijk te maken dat de Normandiërs de macht in handen hebben. Een keerpunt, maar wel een die zich beperkt tot de geschiedenis van Engeland. In Nederland speelt deze gebeurtenis dan ook geen prominente rol in de geschiedschrijving.


Dat is zonde want onlosmakelijk verbonden aan de verovering is het Tapijt van Bayeux, een geborduurd beeldverhaal van 70 meter lang over het wie, waarom en hoe van de daden van Willem en de verovering van Engeland. In een hoorcollege gaat emeritus hoogleraar middeleeuwse geschiedenis Piet Leupen in op de geschiedenis van de verovering en de totstandkoming van het tapijt waarbij bijzondere aandacht voor de vraag waarom deze gemaakt is.


Dit hoorcollege is als DVD gepubliceerd door Home Academy. Aanvankelijk zie je Leupen gewoon zijn verhaal houden, maar als hij eenmaal over het tapijt zelf begint, zijn details van het beeldverhaal te zien. Deze visuele component is natuurlijk onontbeerlijk om dit elfde-eeuwse kunstwerk en de geschiedenis die het vertelt goed te leren kennen.


Leon Mijderwijk

Historiën.nl

Bron: Historien.nl