Nederland & de slavernij

Nederland en de Slavernij

Nederland & de slavernij

Een hoorcollege over de Nederlandse rol in de Trans-Atlantische slavenhandel

Door: Bijnaar, Aspha | Oostindie, Gert | Smeulders, Valika | Stipriaan, Alex, van

Luisterduur: 3 uur en 55 minuten
Datum uitgave: 2017
ISBN: 9789085714552
Prijs: € 27,95


Samenvatting

In 2013 werd herdacht dat Nederland 150 jaar geleden de slavernij in Suriname en de Nederlandse Antillen afschafte. In dit hoorcollege hoort u over de Nederlandse rol in de Trans-Atlantische slavenhandel: de grootste gedwongen migratie uit de wereldgeschiedenis. Hoe was het opkopen, vervoeren en tewerkstellen van de slaven georganiseerd? Hoe functioneerde het slavernijsysteem op de plantages? En waarom schafte Nederland pas in 1863 de slavernij af?

Dit hoorcollege is een uitgave van Veen Media.



Inhoudsopgave


College 1. 250 jaar Nederlandse slavernij (door Prof. dr. Gert Oostindie)

Twaalf miljoen Afrikanen werden tussen 1500 en 1866 als slaven naar de ‘Nieuwe Wereld’ verscheept, voorouders van generaties Afro-Amerikanen die in slavernij werden gehouden.

Wat maakt de Atlantische slavenhandel en de slavernij in de Amerika’s uniek in de wereldgeschiedenis? Wat was de rol van Nederland in dit, vanuit ons hedendaagse perspectief, zo beschamende verleden? Oostindie vertelt over de achtergronden, organisatie, omvang, winstgevendheid en gevolgen van slavenhandel en slavernij, de rechtvaardigingen en bestrijding ervan, en de uiteindelijke afschaffing.

 

College 2. Het leven in slavernij (door Dr. Aspha Bijnaar)

In dit college belicht Bijnaar aan de hand van het levensverhaal van een jonge vrouw uit Suriname het leven in de slavernij in zijn vele facetten. Daarbij maakt ze een vergelijking met Curaçau.

Wat was een plantage en wat gebeurde daar precies? Hoe zag het leven eruit in de stad, waar praktisch geen plantages waren? De ‘slavenmaatschappijen’ kenden vooral witte slavenhouders, waarbinnen echter ook een aantal zwarten en ‘gekleurden’ slaven hielden. Wat was de status van deze vrijen precies? Hoe zag hun leven eruit? In het leven in slavernij draaide alles om relaties: zwart versus wit, slaaf versus vrij en alle gradaties daartussenin.

 

College 3. Verzet tegen slavernij (door Prof. dr. Alex van Stipriaan)

Van de eerste tot de laatste dag van de slavernij hebben mensen in Suriname en op de Antilliaanse eilanden zich ertegen verzet. Op alle mogelijke manieren. Dat is eigenlijk heel bijzonder, omdat de mogelijkheid dat het systeem zou verdwijnen pas na zo’n twee eeuwen in zicht kwam. Ook in Nederland heeft er protest tegen de slavernij geklonken, zij het in omvang niet te vergelijken met bijvoorbeeld de anti-slavernijbeweging in Engeland. Pas in 1863 was het zover. Vijftien jaar na Frankrijk en een generatie later dan Engeland. Waarom zo laat? En waarom lukte het toch niet de slavendrijvers te verjagen?

 

College 4. Emancipatie, en toen? (door Dr. Valika Smeulders)

In dit laatste college komt aan bod onder welke omstandigheden de vrijgelatenen hun leven opbouwen en vertelt Smeulders hoe sindsdien met het slavernijverleden wordt omgegaan.

Tweeënhalve eeuw duurt de slavernij in Nederlands koloniaal gebied. En dan, vanaf 1 juli 1863, zijn de mensen die gedurende lange periode slaven waren, ineens vrij. Maar zijn daarmee alle inwoners van het Koninkrijk der Nederlanden ook gelijk? Wat is, voor diverse nazaten, de erfenis van de koloniale slavernij?


Over de spreker: Bijnaar, Aspha | Oostindie, Gert | Smeulders, Valika | Stipriaan, Alex, van

Prof. dr. Alex van Stipriaan (1954) is historicus van het Caribisch gebied en de Caribische diaspora. Hij promoveerde in 1991 cum laude op een studie over de plantagekolonie Suriname tijdens de slavernij. Sindsdien beweegt hij zich op het snijvlak van geschiedenis, cultureel erfgoed-studies, antropologie en kunststudies. Hij is 34 jaar verbonden geweest aan de Erasmus Universiteit en werkte daarnaast ook lang bij het Tropenmuseum en enkele jaren voor het  Koninklijk Instituut voor Taal-Land- en Volkenkunde, KITLV. Inmiddels is hij formeel met pensioen, maar doet nog veel projecten, zoals tentoonstellingen, erfgoedonderzoek en debatten, vaak in relatie tot de post-koloniale samenleving en dékolonisatie. (zie www.alexvanstipriaan.com)

Hij heeft veel gepubliceerd over de geschiedenis en cultuur van Suriname, evenals over de Nederlandse Cariben en cultuurprocessen in wat wel de Black Atlantic wordt genoemd. Speciale aandacht heeft hij voor Marrons in Suriname en de (hedendaagse erfenissen van) slavernij. Bekende boeken van hem zijn Surinaams Contrast (1993) over plantageslavernij; Op zoek naar de stilte (2007 met drie anderen) over sporen van de slavernij in Nederland; Zeg het met doeken (2012 met Thomas Polimé) over Marron textielkunst; Rotterdam in slavernij (2020), over slavernijgeschiedenis bezien vanuit één stad; en Antilliaans erfgoed (2021 met Gert Oostindie e.a.).