Olympische Spelen

Een hoorcollege over de geschiedenis van de Spelen, van de klassieke oudheid tot nu

Door: Meijer, Fik
Luisterduur: 2 uur en 8 minuten
Levertijd: Direct te downloaden of onbeperkt streamen via de Home Academy Club
Datum uitgave: 2008
ISBN: 9789085309550


Samenvatting

De oorsprong van de Olympische Spelen gaat terug tot de vroege Griekse Oudheid. Hoe zijn deze Spelen ontstaan en welke rol hadden ze in de oudheid? Fik Meijer vertelt op meeslepende wijze de geschiedenis van de Spelen, vanaf de vroegste Griekse ontwikkeling tot en met de Olympische Spelen van nu. Met aandacht voor de rol van de goden, het programma van de atleten, de heldenverhalen, de afschaffing door de Romeinen in 393 A.D. en de herontdekking van de Spelen in de 19e eeuw.

Bij het hoorcollege hoort een synopsis, deze kunt u hier downloaden.



Inhoudsopgave


College 1

H1. De oude Olympische Spelen : een eerste verkenning

H2. Het programma

H3. De atleten en hun reputatie

 

College 2

H4. De accomodaties en de toeschouwers

H5. De aanloop naar de moderne Olympische Spelen

H6. De moderne Olympische Spelen: van Athene tot Peking


Over de spreker: Meijer, Fik

Prof. dr. Fik Meijer (1942) is emeritus hoogleraar Oude Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en schrijver. Hij heeft talloze artikelen en boeken over de oudheid en aanverwante onderwerpen geschreven. Daarnaast vertaalde hij werk van diverse klassieke auteurs uit het Grieks en Latijn in het Nederlands.


Recensies

Kleio, nummer 6, september 2008


Als we een zeker landelijk ochtendblad moeten geloven dan is 'demarreren' belangrijker dan 'integreren'. Sport moet boven politiek gaan en als er een sportief evenement is waar dat voor moet gelden dan zijn dat de Olympische Spelen wel. Paradoxaal genoeg zijn die Spelen in de moderne tijd onlosmakelijk verbonden met de politiek. In 1916, 1940 en 1944 werden de Spelen vanwege de oorlog afgelast en zowel na de Eerste als na de Tweede Wereldoorlog werden de verliezers voorlopig uitgesloten van deelneming. Hitler gebruikte \'zijn\' Spelen in 1936 voor de progagandistische doeleinden van zijn nationaal-socialistische bewind en de Sovjet-Unie wilde in 1980 met de Spelen in Moskou bewijzen dat het socialisme superieur was. In 1968 manifesteerde Black Power zich voor de hele wereld op de Spelen van Mexico en in 1972 gebruikte de Zwarte Septemberbeweging München om de Palestijnse kwestie op de internationale politieke agenda te krijgen. En verder is de geschiedenis van de moderne Olympische Spelen er een van een lange rij van boycots, zoals die van 1956, 1976 en 1980, of oproepen daartoe, zoals dit jaar nog. Dat was in de oudheid wel anders. Toen gingen de Spelen altijd door. Er werd een 'godsvrede' afgekondigd. Spelers, trainers en toeschouwers konden veilig naar Olympia reizen en na afloop naar huis terugkeren.


Heel lang predikte het IOC amateurisme: \'meedoen was belangrijker dan winnen\'. In 1912 werd de Amerikaanse atleet James Thorpe naar huis gestuurd omdat hij zijn sport professioneel zou bedrijven. Hij zou niet de laatste zijn die om die reden zou worden uitgesloten. Wat dat betreft lijken de Spelen van de laatste decennia, nu ook professionals mogen meedoen, meer op die van de oudheid. Ook toen leefden de atleten van hun sport. Niet dat ze op de Olympische Spelen, of op een van de andere kransspelen, zoals de Isthmische of Pythische Spelen, geldprijzen kregen, maar ze konden hun roem op de overal georganiseerde prijsspelen verzilveren. Maar het ging - en dat zal duidelijk zijn - de sporters toen en nu om een ding: winnen.


De Olympische Spelen zijn en waren religieus. Wie nu Nike draagt, offert aan Hermes. En dat zelfde doen alle deelnemers en toeschouwers van de moderne, vercommercialiseerde Spelen. De Spelen in de Oudheid waren om Zeus te eren. De Spelen, die vermoedelijk zes dagen duurden, begonnen met een plechtige processie. En ook de vierde dag was geheel ingeruimd voor religieuze ceremonieën. De laatste dag ten slotte werd gebruikt om de atleten in de tempel van Zeus te huldigen. Medailles kenden de oude Grieken niet. En ook geen Olympisch vuur. Dat kwam er pas met de Spelen van Amsterdam in 1928. Waarna Hitler het in 1936 in Olympia liet ophalen. De Chinezen was een hoop ellende bespaard gebleven zonder deze noviteit.


En dan nog iets over de marathon. Dat is geen klassiek Olympisch nummer. Maar bij de eerste moderne Spelen in Athene in 1896 moest dit onderdeel op het programma komen. De lengte van dit loopnummer kon de eerste jaren nogal verschillen. Pas in 1924 kwam de afstand vast te liggen op ruim 42 kilometer; de afstand tussen Windsor Castle en de koninklijke loge in het Olympisch stadion bij de Spelen van 1908. Al de drukte en gedoe rond de moderne Olympische Spelen doet Fik Meijer aan het eind van zijn hoorcollege verzuchten de Spelen om de vier jaar maar in Griekenland te houden.


(Hans Pols)

Bron: Kleio