Nuttige burgers
Nuttige burgers
Een hoorcollege over de familie Kessler, grondleggers van Koninklijke Shell en Hoogovens
Door: Koch, Jeroen
Datum uitgave: 30/08/2026
ISBN:
Samenvatting
In dit hoorcollege neemt historicus Jeroen Koch je mee in het meeslepende verhaal van de familie Kessler, wier geschiedenis zich afspeelt op het snijvlak van Nederland, Nederlands-Indië en Europa. Koch, auteur van het boek De Kesslers, vertelt hoe uit deze familie de grondleggers voortkwamen van twee reuzen van het Nederlandse bedrijfsleven: Koninklijke Shell en Hoogovens.
Het begin was allerminst voorspoedig. In Indië probeerden de Kesslers hun geluk met plantages en andere ondernemingen, maar telkens liepen de plannen stuk en eindigden ze in onenigheid. De doorbraak kwam in 1892, toen August Kessler op Sumatra de eerste petroleum aanboorde voor wat later de Koninklijke zou worden. Het begin van een nieuw tijdperk, gebouwd op olie en staal.
Koch schetst hoe na Augusts vroege dood in 1900 zijn weduwe Margo Kessler-de Lange de aanzienlijke erfenis en de opvoeding van de kinderen op zich nam, dit keer niet in Indië maar in Nederland. De zonen groeiden uit tot gerespecteerde burgers, de dochters trouwden met opmerkelijke mannen, onder wie de invloedrijke pedagoog Philip Kohnstamm en natuurkundige Aad Fokker, die samenwerkte met grootheden als Einstein en Lorentz. Zo bouwden deze nouveaux riches in twee generaties een heuse dynastie op.
Aan de hand van drie generaties Kessler belicht Koch in dit college bredere thema’s uit de Nederlandse geschiedenis: burgerlijke cultuur en beschavingsmissie in Azië, ondernemerschap, gezin en opvoeding, kunst, wetenschap en rechtsstaat, maar evengoed de schaduwzijden van oliewinning en westerse overheersing.
Over de spreker: Koch, Jeroen
Jeroen Koch is historicus en houdt zich bezig met politieke en intellectuele geschiedenis vanaf de Verlichting. Ook heeft hij een bijzondere belangstelling voor Europese en Amerikaanse literatuur sinds 1850. Hij is verbonden aan de Universiteit Utrecht waar hij ook doceert. Koch heeft verschillende boeken gepubliceerd. In 2007 verscheen van zijn hand de biografie van Abraham Kuyper. Zes jaar later, in 2013, verzorgde hij de biografie van Willem I in het kader van de Koningsbiografieën. In 2018 verscheen het boek Oranje in revolutie en oorlog. Een Europese geschiedenis, 1772-1890, dat een synthese is van de drie Koningsbiografieën.


