De waarde van het woord

De waarde van het woord

De waarde van het woord

Een hoorcollege over de Nederlandse literatuur en cultuur in de 19e eeuw

Door: Mathijsen, Marita

Luisterduur: Ca. 6 uur
Datum uitgave: 2008
ISBN: 9789085309420
Prijs: € 27,50


Samenvatting

Literatuur in de 19e eeuw was geen vrijblijvend vermaak. Schrijvers wilden de maatschappij verbeteren door aandacht voor sociale problemen, maar ook door aansluiting te zoeken bij internationale kunstbewegingen. Literatuur als middelaar tussen ideaal en werkelijkheid. Rond 1880 keren nieuwe jonge schrijvers zich tegen deze generatie en literatuur wordt weer iets voor een kleine groep geestverwanten. Marita Mathijsen vertelt op inspirerende wijze over de veranderingen in die tijd. Daarbij legt zij dwarsverbanden tussen schilderkunst en letterkunde, tussen boekproductie en onderwijs, tussen politiek en literatuur. Met aandacht voor o.a. Bilderdijk, Van Lennep, Beets, Bosboom-Toussaint, Multatuli, Kloos en Gorter.

Download hier de synopsis van het hoorcollege De waarde van het woord.

Dit college is tot stand gekomen i.s.m. Spui25.



Inhoudsopgave


College 1. Vroege romantiek 1800-1830
H1. De term Romantiek en de internationale context
H2. Vroege Hollandse romantiek
H3. Willem Bilderdijk en zijn invloed

College 2. Hoe functioneert de literatuur?
H4. Functieopvattingen van literatuur
H5. Nationalisme
H6. Historisme: het verleden in de literatuur

College 3. Jong Holland 1830-1840
H7. De gouden jaren
H8. De Gids en het ontstaan van de literaire kritiek
H9. De Zwarte Tijd en de kritiek op de romantiek

College 4. Het realisme 1840-1860
H10. Het vroege realisme en de Camera Obscura
H11. De grote veranderingen
H12. Humor en kritiek: Piet Paaltjens en De Schoolmeester

College 5. 1860-1885: Literaire veranderingen in aantocht
H13. Wegbereiders: J.J. Cremer, Multatuli, Conrad Busken Huet
H14. Naturalisme
H15. De aanloop naar de Tachtigers

College 6. 1885-1900: De Nieuwe Gids, haar ondergang en nieuwe wendingen
H16. De Nieuwe Gids en de toppen van Tachtig
H17. Willem Kloos en de ondergang van De Nieuwe Gids
H18. Het symbolisme en de gemeenschapskunst


Over de spreker: Mathijsen, Marita

Prof. dr. Marita Mathijsen is emeritus hoogleraar Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is gespecialiseerd op het gebied van de negentiende-eeuwse literatuur en cultuur. Voor haar werkzaamheden ontving zij de Prins Bernhard Fonds Prijs voor de Geesteswetenschappen. Haar boek De geest van de dichter (1990) werd bekroond met de Multatuliprijs. In 2002 verscheen De gemaskerde eeuw, over de mentaliteit van de negentiende eeuw. Haar cultuurhistorische studie Historiezucht verscheen op de lijst van beste historische boeken van 2013. Ze is ook bekend om haar essays en columns, o.a. in NRC. Bij Home Academy verschenen van haar de hoorcolleges De waarde van het woord, Mulisch en De hang naar historie.


Recensies

In dit urenlange hoorcollege brengt Marita Mathijsen, hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam, de 19e eeuw op boeiende wijze tot leven via de invalshoek van de literatuur. Ze begint bij de vroege Romantiek (1800-1830) en eindigt bij de oprichting en ondergang van De Nieuwe Gids (1895 - 1900).
Zelfs als je weinig met literatuur of meer specifiek met de 19e eeuw hebt, is wat zij te vertellen heeft de moeite waard, alleen al omdat het licht werpt op ònze eeuw. Mathijsen maakt relevante uitstapjes naar onder meer de schilderkunst, het onderwijs, de politiek en de voortschrijdende techniek. Dankzij haar karakteristieke 'leestem' is het een belevenis als ze literaire passages uit die tijd voordraagt - daar kan geen boek tegenop.

EO visie

Bron: EO visie